‘As-praat’, een blog over het laatste tastbare van je huisdier
Een blog over as, ‘As-praat’ genaamd. Van de crematie van het huisdier tot aan een afgesloten urn, ontroerende en verbindende momenten met as.
Een blijvende plek van natuursteen voor mens en dier
Een gedenksteen of urn hoeft niet altijd traditioneel te zijn. Steeds vaker kiezen mensen ervoor om as van hun dierbare — mens of huisdier — een plek te geven in een ruwe natuursteen. Zo ontstaat een persoonlijk gedenksieraad uit de natuur zelf: een tastbare herinnering die rust en verbinding uitstraalt.
As-praat blog 5
Haar vader hield van stenen en water
Ook menselijk as kan een blijvende plek krijgen in onze stenen.
Ze belde ons met de vraag of we, naast urnen voor huisdieren, ook de as van haar vader een plek konden geven in een ruwe steen. Dat is natuurlijk mogelijk.
Samen zochten we in Soest, bij de Hazelaar Art Supplies, een prachtige aarde-oranje steen uit, de grootste die ze hadden. Het natuurobject woog 25 kilo. Ze twijfelde geen moment: dit zou de laatste rustplaats van haar vader worden.
In de werkplaats hebben we de steen zorgvuldig uitgehold. Om de wanden sterk te houden maakten we de ruimte niet te groot; het ging hier immers om speksteen, een middelharde natuursteen.
Ze durfde de as uit de tijdelijke urn niet zelf aan te raken, maar keek toe hoe iets minder dan de helft van de as in de steen verdween. Na het afsluiten gaven we de steen samen een laagje was, waardoor het natuursteen nog dieper ging stralen.
Daarna wilde ze voor een familielid nog een zilveren hartje vullen, een gedenksieraad in de vorm van een kettinghanger, speciaal gemaakt voor as. De handelingen raakten haar zichtbaar, maar, zei ze, op een goede en helende manier.
Ze vertrok met de steen, een tube wax voor het onderhoud, de ketting en de rest van de as in de tijdelijke urn. Het restant zou later worden uitgestrooid over een meer waar haar vader graag kwam.
Thuis kreeg de steen een vaste plek in huis. Zelfs de poes neemt er vaak even een kijkje, vertelt ze.
Aswoensdag: van verbranden naar vernieuwen
As. Zo ogenschijnlijk klein, stil en grijs — maar met een diepte die eeuwen overspant.
Op Aswoensdag begint in de christelijke traditie een periode van bezinning: de veertigdagentijd. Die dag worden de resten van palmtakjes van het jaar ervoor verbrand. Die handeling, ontstaan in de 14e eeuw, is meer dan een ritueel. Het is een beeld. En beelden hebben kracht, juist omdat ze méér zeggen dan woorden kunnen vatten.
De priester markeert de gelovige met as. Een kruisteken, gemaakt van verbrande palm, raakt het voorhoofd. Daarbij worden woorden uitgesproken die herinneren aan sterfelijkheid: “Gedenk, mens, dat je stof bent en tot stof zult wederkeren.” Het is een moment van stilstaan, van erkenning dat het leven kwetsbaar is. Maar daarin schuilt ook een uitnodiging: om anders te leven. Om dat wat niet langer dient — oude patronen, verdriet, schuld — te laten verbranden, en ruimte te maken voor iets nieuws.
Dat maakt as tot een krachtig symbool. Niet alleen van einde, maar ook van begin. Niet alleen van verlies, maar juist van vruchtbaarheid. Want waar iets verbrandt, ontstaat ook vruchtbare grond. Zoals de aarde na een bosbrand nieuwe kiemen draagt, zo biedt Aswoensdag een kans om opnieuw te beginnen.
Ook in het afscheid van een geliefd dier kan zo’n dubbelzinnige betekenis van as troostrijk zijn. As als herinnering, ja, maar ook als zachte bodem waaruit liefde blijft groeien. In het bewaren van as in een urn, of het kiezen voor een ritueel moment van strooien of verstrooien, wordt die symboliek tastbaar.
Aswoensdag nodigt ons allemaal uit tot een moment van stilstaan bij wat was, met een zachte aanmoediging om met open hart te kijken naar wat komen mag. Hoe mooi is dat?
As-praat blog 4
As-praat blog 3
‘Alsof ze slaapt’
Beiden zijn dierenarts, vertellen ze. In hun werk hebben ze soms te maken met dieren die helaas komen te overlijden. Dat is, vinden ze, een wezenlijk onderdeel van hun beroep. Ze zien van dichtbij wat het verlies van een huisdier met eigenaren doet, en hoe iedereen daar op zijn eigen manier mee omgaat.
Hun eigen lieve poes is onlangs overleden. Nu willen ze graag een natuurstenen urn laten maken als blijvende herinnering. Op de dag van onze afspraak bij De Hazelaar in Soest, een speciaalzaak in natuursteen, is hun zoontje ook mee. Hij vertelt vol enthousiasme over de poes en zijn band met haar en wil graag helpen bij de keuze.
Ik leg een aantal stenen in warme beige tinten en met lichtbruine aders naast elkaar. Het zoontje wijst er eentje aan en zegt: ‘Die! Het lijkt net alsof ze ligt te slapen, zo lag ze altijd.’ De keuze is meteen duidelijk: deze steen wordt het.
Tijdens het proces van uithollen besef ik hoe treffend zijn woorden waren. Straks slaapt deze poes haar eeuwige slaap in deze bijzondere steen.
Emigreren? As mee!
We liepen samen bij de Hazelaar in Soest om een natuursteen uit te zoeken. Het baasje van Gina, een kruising Drentse patrijshond, vertelde dat ze ging emigreren naar Afrika. De steen zou bij haar inmiddels volwassen kinderen blijven. Ik stelde voor dat ze naast de grote steen ook een klein steentje kon uitzoeken om mee te nemen. Dat betekende wel dat ik de as moest verdelen. Hoe stond ze daar tegenover?
Ze belde direct haar kinderen om te overleggen. Die vonden het een prima idee. Vervolgens gingen we stenen uitkiezen. We legden al haar favoriete stenen naast elkaar en met haar telefoon nam ze haar kinderen mee in de keuzes.
Tussen de regels door hoorde ik dat de hond een trouwe speelkameraad was geweest voor de kinderen en een verbinder binnen het gezin. De steen werd hier dan ook op uitgekozen: diep groen met gekleurde aderen. Het kleine steentje, lieflijk roze, kon gemakkelijk mee met de inboedel.
Na het sluiten van beide urnen zei het baasje: “Het samen uitzoeken van de stenen was bijzonder; je geduld raakte me. Dit was het laatste wat we voor de hond konden doen.”
Dáár doen we het voor. Een mooiere motivatie kunnen we niet bedenken!
Blog 2 As-praat
As-praat – blog 1
Het idee van de eerste urn
Noesja, mede-eigenaar van ‘Stenen urnen voor huisdieren’, zette drie plastic containers voor me neer. Ze bevatten de as van haar drie prachtige Newfoundlanders, zie foto. Ze wist dat ik een dierenliefhebber en professioneel beeldhouwer ben en vroeg me of ik samen met haar mooie natuurstenen wilde uitzoeken om urnen van te maken door ze uit te hollen.
Samen gingen we op zoek en vonden bij De Hazelaar Art Supplies in Soest meer dan 60 kilo roze speksteen. De as van dit grote hondenras kan wel tot 2 kilo wegen, dus we kozen drie grote exemplaren. Bij het uitzoeken van de stenen lieten we ons leiden door het gevoel dat ze opriepen en de uitstraling die bij het karakter van de betreffende hond zou passen. Het uithollen voelde als omgekeerd beeldhouwen: bedachtzaam, behoedzaam, maar dan binnenin de steen. Met veel tijd en liefde kwamen zo de drie urnen tot stand.
Op de dag van het vullen van de urnen gingen de witte containers open. Ik dacht altijd dat as zeer fijn van structuur was, maar niets bleek minder waar. Het had het uiterlijk van grof zand tot klein grind en liet zich moeiteloos in de stenen gieten. We sloten de urnen zorgvuldig af. Wat een unieke en troostende manier om deze lieve kanjers te gedenken.
Het concept van het uithollen van speksteen en het maken van urnen van natuurlijke materialen heeft iets heel intiems. Wat we aanbieden, is niet zomaar een urn, maar een verlengstuk van de band die eigenaren met hun huisdieren hebben. Een stenen urn die op een unieke manier verbonden is met de natuur – tijdloos en tastbaar.